Ergenlik, gençlerin kendi kimliklerini aradığı, aileden biraz uzaklaşıp akranlarına yaklaştığı bir dönemdir. Bu süreçte ebeveynler sık sık "Artık benimle konuşmuyor" ya da "Ne desem tartışmaya dönüyor" diye düşünebilir. Bu değişim olağandır; yine de iletişimi güçlendirmek için atılabilecek adımlar vardır.
Önce dinlemek
Gençler çoğu zaman çözüm değil, anlaşılmak ister. Çocuğunuz bir şey anlattığında hemen öneri ya da eleştiri getirmek yerine, ne hissettiğini anlamaya çalıştığınızı gösteren cümleler kurmayı deneyin: "Bu seni çok kızdırmış gibi görünüyor." Böyle bir karşılık, konuşmanın devam etmesine alan açar.
Doğru zamanı seçmek
Yüz yüze, göz göze "ciddi konuşmalar" bazı gençleri gerebilir. Arabada yolculuk ederken, birlikte yemek hazırlarken ya da yürüyüşteyken yapılan sohbetler daha rahat geçebilir. Gencinizin konuşmaya açık olduğu zamanları fark etmeye çalışın.
Sınırlar ve özerklik
Ergenler özerklik ister ama sınırlara da ihtiyaç duyar. Kuralları mümkün olduğunca birlikte konuşarak belirlemek, nedenlerini açıklamak ve tutarlı olmak güveni destekler. Mahremiyete saygı göstermek de bu güvenin önemli bir parçasıdır.
Kendinize de alan açın
Ebeveyn olmak yorucu olabilir. Kendi duygularınızı fark etmek, gerektiğinde ara vermek ve kendinize destek aramak, çocuğunuzla kurduğunuz ilişkiye de olumlu yansır.
Ekranlar ve sosyal medya
Ekran kullanımı pek çok ailede tartışma konusudur. Yasaklar yerine, gencinizin çevrim içi dünyasına merakla yaklaşmak ve birlikte makul kurallar belirlemek çoğu zaman daha iyi sonuç verir. Ailecek uyguladığınız kurallar, örneğin yemekte telefonların masada olmaması, gence de örnek olur.
Unutmayın, iletişimde küçük ama tutarlı adımlar, büyük konuşmalardan daha kalıcı etki bırakır.
Duyguları adlandırmak
Gençler bazen yaşadıklarını öfke ya da sessizlik olarak dışa vurur. Altta yatan duyguyu birlikte adlandırmaya çalışmak, örneğin "Sanırım bu durum seni hayal kırıklığına uğrattı" demek, gencin kendi duygularını tanımasına da yardımcı olur. Kendi duygularınızı sakin bir dille paylaşmanız da iyi bir örnek oluşturur. Hata yaptığınızda özür dilemek, ilişkiye güven katar ve gencinize de hataların onarılabileceğini gösterir.
Ne zaman destek almalı?
Gencinizde uzun süren içe kapanma, okuldan ya da arkadaşlarından belirgin uzaklaşma, uyku ve iştahta büyük değişiklikler fark ediyorsanız bir uzmanla görüşmek iyi gelebilir. Kendine zarar verme belirtileri fark ederseniz beklemeden 112'yi arayın ya da acil servise başvurun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve tedavinin yerine geçmez. Kendinizle ilgili kaygılarınızı bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşabilirsiniz.